Vele jaren lang zijn veel mensen in Tolkamer en omgeving afhankelijk geweest van de scheepvaart op de Rijn. Vrijwel alle schippers moesten namelijk aan de wal komen om bij de Douane de grensformaliteiten af te handelen.

Er woonden en werkten in Lobith-Tolkamer vele douaneambtenaren en er was een brigade van de Koninklijke Marechaussee gevestigd.

De middenstand van Tolkamer profiteerde van de schippers die inkopen deden en de cafés bezochten. Er waren bunkerstations en er was een entrepot voor accijnsvrije goederen.

Omstreeks 1980 werd duidelijk dat aan deze ‘gouden tijd’ wel eens een eind zou kunnen komen. Er kwam een verenigd Europa zonder binnengrenzen in zicht.

Er moest een andere toekomst voor het dorp uitgestippeld warden. Er werd gekozen voor een (verdere) ontwikkeling van het toerisme.

De film geeft een beeld van de stand van zaken in 1983, toen alles nog min of meer ‘normaal’ was.

We volgen de Douane en de Marechaussee, we kijken naar de middenstand. Een oud-schipper vertelt over ‘vroeger’. De burgemeester vertelt over de plannen voor de toekomst. We nemen een kijkje bij Watersportcentrum De Bijland.

Toevallig werd dit jaar, in het kader van het toerisme, een groot evenement georganiseerd: de Kadefeesten.

De film is gemaakt door twee leden van Filmclub Argus, H. Kiewiet en ondergetekende. Als hobbyfilmers beschikten we over beperkte middelen en mogelijkheden, maar over veel enthousiasme. Misschien wel mede daardoor verleende iedereen die om medewerking gevraagd werd deze spontaan en bereidwillig.

De techniek van toen

De film is gemaakt op Single 8 film. Net als Super 8 heeft dit een beeldformaat van 5,65 x 4,22 mm. De beeldsnelheid bedraagt 18 beelden per seconde.
Een filmcassette (f 15,- ofwel € 7,-) bevat 15 meter film, voldoende voor 3.30 minuut opname.
Een vol gefilmde cassette moest bij een ontwikkellaboratorium ontwikkeld worden, wat soms wel drie tot zes weken duurde.
‘Live’ geluid was moeilijk. Er waren wel camera’s die geluid konden opnemen,:
maar het monteren van een film met geluid was vrijwel niet mogelijk.
Bij ‘de tol-kamer’ werd voor het eerst gebruik gemaakt van een kostbaar, nieuw, semi-professioneel geluidssysteem. De basis hiervoor was een draagbare (4 kg!) hifi bandrecorder die via een kabel met de camera was verbonden en daarmee volledig synchroon kon lopen. In combinatie met andere bandrecorders en elektronische tellers gaf dat volop mogelijkheden voor montage.

De opnamen voor de film werden gemaakt in augustus 1983. De montage nam vier maanden in beslag. De première vond plaats op 9 februari 1984.
Nu, 22 jaar na de opnamen, blijkt dat het beeldmateriaal voor het grootste deel nog heel goed is.
Tegen de verwachting in blijkt de geluidsband in veel slechtere staat te verkeren. Dit zorgde bij het overzetten van de film op DVD en video voor nogal wat problemen. Deze werden echter op uiterst vakkundige wijze opgelost door
Video Notrot te Lochem.

Tolkamer, juli 2005
M. Caerteling

Zo ziet een stukje Super/ Single 8 film er uit, op ware grootte. De omslagfoto is een vergroting van een beeldje uit de film.
In werkelijkheid is zo’n beeldje 5,65 x 4,22 mm groot.
De opname is gemaakt vanaf het dak van Verzorgingscentrum Lobede.